Bewonersonderzoek Ouder-Amstel: brede wens voor beschermen uiterlijk van bouwwerken

De gemeente Ouder-Amstel heeft een enquête laten uitvoeren om onder haar inwoners de mening over het gemeentelijke welstandsbeleid te peilen. Hieruit blijkt dat inwoners grote waarde hechten aan het beschermen van het uiterlijk van de bouwwerken, met name als het gaat om de historische dorpskernen en de landelijke gebieden. Maar ook in de nieuwe ontwikkelgebieden, zoals Werkstad OverAmstel en De Nieuwe Kern, is toezicht op de beeldkwaliteit gewenst.

De enquête werd uitgevoerd in het kader van de ontwikkeling van een nieuwe nota omgevingskwaliteit. De huidige welstandsnota stamt uit 2003 en is toe aan vernieuwing. Met de nieuwe nota sorteert de gemeente voor op de invoering van de Omgevingswet, die waarschijnlijk op 1 januari 2022 zal plaatsvinden. Wanneer die in werking treedt gaat het welstandsbeleid op de schop. Onder andere zal de huidige commissie die nu nog bouwplannen toetst, worden vervangen door een ‘gemeentelijke adviescommissie’. Die gaat het college van burgemeester en wethouders adviseren over het uiterlijk van bouwwerken en monumenten, maar kan in de toekomst ook advies geven over landschap, verduurzaming en de inrichting van de openbare ruimte. 

Wethouder Barbara de Reijke van Ruimtelijke ordening geeft aan: “Als gemeente willen we inwoners graag betrekken bij de totstandkoming van het nieuwe beleid. De enquête dient om te peilen hoe men in Ouder-Amstel denkt over welstand, maar ook om inzicht te krijgen in welke gebieden het huidige beleid moet worden aangepast. Het is van belang dat inwoners hierin worden gehoord, omdat het beleid uiteindelijk invloed heeft op de mogelijkheden bij bouwplannen van inwoners. Er zit natuurlijk ook een tegenstrijdigheid in; laat je inwoners vrij om te bepalen hoe ze hun eigen woning bouwen? Of geef je als gemeente strenge regels mee hoe een woning eruit moet komen te zien? En natuurlijk is het ook zo dat hoe meer regels je mee geeft, hoe ingewikkelder en kostbaarder het veranderen van je woning wordt. We proberen uiteraard een balans hierin te zoeken; streng waar het moet, maar ook loslaten waar het kan.”

Resultaten onderzoek

De enquête werd in december en januari uitgevoerd en is ingevuld door 300 inwoners uit zowel de historische dorpskernen als uit de nieuwere woonwijken. Uit de enquête komt naar voren dat zo’n 90% van de inwoners het eens is met een gemeentelijke toets op het uiterlijk van bouwplannen. Een gelijk percentage gaf aan dat bouwplannen moeten passen in het straatbeeld. 

Vrijwel iedereen (98%) is het er over eens dat in Ouder-Amstel de openbare ruimte bepalend is voor de identiteit van de gemeente. Een van de bewoners maakte daarbij de opmerking: “Het gaat om de schoonheid en aantrekkelijkheid van Ouder-Amstel. Dat is iets van de gemeenschap”.

Een deel van de respondenten (25%) vindt de huidige regels te streng, met name rond kleine bouwplannen, zoals dakkapellen en aanbouwen. Daar staat tegenover dat 47% de huidige regels goed vindt of niet streng genoeg. Dit speelt vooral in enkele specifieke gebieden. Wanneer men werd gevraagd welke gebieden meer aandacht mogen krijgen dan lopen de historische dorpskernen voorop. 74% geeft aan dat  meer aandacht nodig is voor het behoud van de aanwezige karakteristieken. Maar ook het buitengebied (59%) en de vooroorlogse woonwijken (36%) worden gezien als aandachtsgebieden. Bedrijventerreinen (18%) en sport- en recreatiegebieden (22%) worden minder genoemd.

De inwoners maken zich overigens niet alleen druk om een goede omgevingskwaliteit in bestaande gebieden. Ook is 53% van mening dat er genoeg aandacht moet zijn voor de kwaliteit van de nieuw te ontwikkelen woonwijken in de gemeente, zoals De Nieuwe Kern.

Uit de enquête is duidelijk geworden dat inwoners een goede omgevingskwaliteit belangrijk vinden. De uitslag van de enquête wordt meegenomen om verder te gaan met de ontwikkeling van het nieuwe beleid. Dat wordt opgesteld in samenwerking met stichting MOOI Noord-Holland en wordt uiteindelijk door de gemeenteraad vastgesteld.